TTBC20 - Countdown 4 days
title_temp

TTBC20 - Countdown 4 days

Big 3, Big 5, những ông trùm thao túng ngành công nghiệp âm nhạc và phim ảnh toàn cầu
Rất hay và hữu ích!/18 người
AmbitiousMan
1 ngàyBình luận: 40
Các bạn nghe nhạc và xem phim hàng ngày, nhưng có lẽ ít quan tâm và biết tới những công ty đứng sau sản phẩm mà bạn đang tiêu thụ. Hôm nay sẽ là một bài viết giới thiệu giản lược nhất có thể về Big 3 và Big 5, những tập đoàn thao túng hai ngành công nghiệp âm nhạcđiện ảnh của nước Mỹ nói riêng và thế giới nói chung.

Thực ra họ cũng đều là những cái tên quen thuộc mà thôi, chỉ có điều bạn chưa bao giờ để ý. Big 3 là muốn nói đến nhóm 3 công ty mạnh nhất ở lĩnh vực âm nhạc, Big 5 thì đề cập tới nhóm 5 hãng phim lớn nhất Hollywood. Trong số này, có đôi khi là một doanh nghiệp tham gia hai ngành nghề và đứng đầu ở cả hai.

*Lưu ý: Bài viết RẤT RẤT DÀI, nên cân nhắc trước khi đọc!

A - Big 3 ngành công nghiệp âm nhạc.


Trong ngành công nghiệp âm nhạc, có ba công ty nổi lên là thế lực đứng đầu gồm Universal Music Group (UMG), Sony Music Group và Warner Music Group (WMG). Cả ba hãng này chiếm tới 2/3 doanh thu toàn ngành (số liệu 2016), cứ mỗi giờ trôi qua lại thu về hơn 1 triệu USD tiền phí bản quyền âm nhạc từ các dịch vụ streaming (đầu năm 2020). Hơn nữa, đứng sau họ lại là những tập đoàn còn to lớn hơn, chi phối ngành giải trí toàn cầu (tất nhiên mình cũng sẽ đề cập).

big 3 music 1.jpg
Big 3 của ngành công nghiệp âm nhạc hiện nay (ảnh: ​
)

Ban đầu, trước năm 2000 thì đã có nhóm Big 6 gồm Warner Music Group, EMI, Sony Music, BMG, UMG và PolyGram. Sau này, BMG về chung nhà với Sony. PolyGram nhập vào UMG. EMI gánh khoản nợ 4 tỷ USD để rồi bị chia làm ba và rơi vào tay của các hãng kia, hoạt động thu âm do UMG mua với giá 1.9 tỷ USD, xuất bản âm nhạc được Sony mua bằng 2.3 tỷ USD, các nhãn đĩa Parlophone và Virgin Classics về tay Warner.

Và thế là chúng ta có Big 3 như ngày nay.

I - UMG (Vivendi).


Hãng thu âm lớn nhất thế giới là một công ty do tập đoàn truyền thông Pháp Vivendi kiểm soát. Câu chuyện về họ khá thú vị bởi nếu để ý, các bạn sẽ thấy Universal Music Group có cùng chữ “Universal” với Universal Studio (sẽ nhắc đến ở phần Big 5 Hollywood). Thực ra, cả hai vốn là người cùng nhà và hoạt động song song ở cả hai ngành âm nhạc và điện ảnh.

Năm 2004, Vivendi bán 80% cổ phần tại Universal Studio đi, mở đường cho việc tách thành một hãng phim riêng rẽ sau này và không can hệ gì với UMG ngoài chữ “Universal.” Sau đó, Vivendi mua BMG Music Publishing - nhánh xuất bản âm nhạc không nằm trong vụ sáp nhập BMG vào Sony - giá 2.4 tỷ USD. Rồi xóa tên và cho nhập vào Universal Music Publishing Group.

RIAA music chart 2020 US.jpg
Các nghệ sĩ nhà UMG có nhiều sản phẩm thành công năm vừa qua (ảnh: ​
)

Trên thực tế, hai đơn vị nhạc và phim Universal vẫn qua lại với nhau và có nhiều lần hợp tác. Gần đây, Vivendi đã bán cho Tencent (Trung Quốc) 20% cổ phần trong UMG, dự định đưa công ty này IPO trên sàn nhằm gom một lượng tiền lớn. Theo CEO Vivendi thì ông muốn chuẩn bị cho các kế hoạch thâu tóm và mở rộng trong tương lai, có lẽ là để cạnh tranh với Sony và Warner tốt hơn ở địa hạt âm nhạc.

UMG là hãng thu âm lớn nhất thế giới (32%) và dưới trướng có các nhãn đĩa lớn hoạt động bao gồm: Interscope Records (Shady Records của Eminem ở trong đây); Capitol Music Group (Blue Note Records trong này nè); Republic Records (XO Records của anh “Tuấn Cùi” và Taylor Swift đây); Island Records (Demi Lovato ký hợp đồng tại đây); Def Jam Recordings, UMG Nashville,...

Và bây giờ, phần quan trọng nhất và cũng là mục đích chính khi mình giới thiệu về Big 3, đó là nghệ sĩ. Dưới đây sẽ là những cái tên nổi bật không thể không biết tới, chỉ có điều bây giờ bạn mới nhận ra họ là nghệ sĩ có hợp đồng với UMG:

big 3 music 4.jpg
Bộ ba “gà nhà” UMG gồm Ariana Grande, Taylor Swift và Billie Eilish (ảnh: ​
)

ABBA, Akon, Aqua, Ariana Grande, Avicii, Aya Hirano, Backstreet Boys, The Beatles, Billie Eilish, The Black Eyed Peas, Blue, Bob Marley, Bon Jovi, Bond, Carly Rae Jepsen, The Carpenters, Carrie Underwood, Lady Gaga, Drake, Dr. Dre, Ellie Goulding, Fall Out Boy, Guns N 'Roses, Halsey, Imagine Dragons, Trương Quốc Vinh, Trương Học Hữu, Trần Tuệ Lâm, Đặng Lệ Quân, Lý Vân Địch, Lang Lang, Jay-Z, Jessie J, John Lennon, Johnny Cash, Katy Perry, Ngô Diệc Phàm, Lana Del Rey, Lorde, Selena Gomez, Queen of Pop, Maroon 5, Martin Garrix, Nicky Minaj, OneRepublic, Queen, Radwimps, Rihanna, Sam Smith, Shawn Mendes, Sia, Spice Girls, Tiesto, Westlife, The Wanted, Justin Bieber, Eagles, GARNiDELiA, Post Marone,...


Cũng nên nói qua chút về thế lực đứng sau UMG, để các bạn biết thêm gia thế nhà Vivendi. Tập đoàn truyền thông Pháp Vivendi không chỉ sở hữu hãng thu âm lớn nhất thế giới mà còn cả đơn vị truyền hình trả tiền lớn nhất nước Pháp Canal+, cũng là hãng sản xuất và phân phối phim hàng đầu ở quốc gia này và là một tên tuổi lớn của ngành điện ảnh châu Âu. Havas Group, xuất thân từ hãng thông tấn đầu tiên của Pháp, là một trong những tập đoàn truyền thông đa phương tiện và quảng cáo lớn nhất thế giới.

Ở địa hạt trò chơi điện tử, Gameloft cũng là người một nhà với UMG dưới trướng Vivendi. Một trong những cái tên quá quen thuộc với cộng đồng Tinh Tế qua các game di động từ thời còn xài điện thoại Nokia, tất nhiên mình sẽ không kể hết tên các đầu game của Gameloft ở đây! Vivendi cũng sở hữu Editis, một những nhà xuất bản lớn nhất nước Pháp. Chưa hết, dịch vụ lưu trữ video Dailymotion cũng thuộc sở hữu của nhà Vivendi luôn. Chắc là nhiều người cũng từng xem video ở đây.

top 50 album sales in US 2020.jpg
Thống kê 50 album có doanh số tốt nhất năm vừa qua thị trường Mỹ và thị phần của Big 3 ở hạng mục này (ảnh: ​
)

II - SME (Sony).


Khởi nguồn từ Sony BMG, sau khi sáp nhập thì là công ty con thuộc tập đoàn Sony. Quan hệ sở hữu chồng chéo như sau: Sony Group Corporation > Sony Corporation of America > Sony Entertainment / Sony Interactive Entertainment / Sony Electronics US / Sony DADC US > Sony Music / Sony Pictures. Hiện tại, họ đang là hãng thu âm lớn thứ 2 thế giới sau UMG, thị phần 20%.

Sony Music từng có hai vụ drama lớn với giới nghệ sĩ, một là đầu những năm 2000 với King of Pop, hai là vụ của nữ ca sĩ Kesha (2014-2018). Tuy nhiên, những vụ việc đó không phù hợp để nói ra ở đây. Chuyện xung đột giữa nghệ sĩ với hãng thu âm cũng xảy ra khá nhiều, giống như lùm xùm Taylor Swift với Big Machine trước khi cô chuyển sang UMG. Phần của Sony Music thì mình sẽ đi nhanh thôi, tập trung luôn vào các nhãn đĩa lớn và dàn artist “khủng bố” của họ.

Các nhãn đĩa hàng đầu gồm có Columbia Records, Arista Records, RCA Records và Epic Records. Các nhãn đĩa nhỏ hơn gồm có Sony Music Nashville, Sony Masterworks, Legacy Records, The Orchard,... Còn bây giờ, đến lượt giới thiệu với các bạn dàn nghệ sĩ thuộc Sony Music, đừng ngạc nhiên nếu thấy có nhiều tên tuổi “rank S” trở lên xuất hiện (nhà UMG cũng vậy mà):

big 3 music 5.png
Không cần khoe nhiều, chỉ cần bộ ba này là đủ rồi (ảnh: ​
)

AC/DC, Adele, Alicia Keys, Simon & Garfunkel, Avril Lavigne, Jeff Beck, Beyoncé, Billy Joel, Bob Dylan, Boney M, King of Pop, Princess of Pop, Diva Trinity, Calvin Harris, Camila Cabello, Christina Aguilera, Ciara, Dami Im, F4 (JVKV), Trương Lương Dĩnh, Đặng Tử Kỳ, Châu Kiệt Luân, Mặc Văn Úy (fan Thánh Tinh thì phải biết cô này), Vương Phi (Faye Wong có ai nghe không?), Phùng Hy Dư (Fiona Fung thì chắc các bạn biết), Thái Y Lâm, Fifth Harmony, Little Mix, Harry Styles, One Direction, H.E.R, Lil Nas X, Travis Scott, John Legend, Leonard Cohen, Justin Timberlake, Kygo, Modern Talking, Miley Cyrus, N’Sync, Pink, Scorpions, Shakira, Tim McGraw, Yiruma, Zayn, Daft Punk, Elvis Presley,...


Về gia thế chống lưng cho Sony Music thì bỏ qua nhé!

III - WMG (Access Industries).


Chủ sở hữu sau cùng của Warner Music là tỷ phú người Anh Sir Leonard Blavatnik, người giàu thứ 4 Vương quốc Anh và thứ 45 của thế giới (Forbes xếp hạng), tài sản ròng gần 26 tỷ USD. Trường hợp của Warner Music khá giống với nhà UMG khi ban đầu, Warner Music vốn chung nhà với Warner Bros. và đều dưới trướng Time Warner. Đến 2004, Time Warner bán WMG. 2011, tỷ phú Anh đã mua lại với giá 3,3 tỷ USD và đưa Warner Music lên sàn IPO, thế là âm nhạc và phim ảnh của Warner “đường ai nấy đi” tương tự số phận của UMG như bây giờ. WMG hiện là hãng thu âm lớn thứ 3 với thị phần 16%.

Tuy vậy, người ta vẫn hay gọi công ty là Warner Bros. như tên ban đầu. mà thực tế thì cũng như UMG, họ vẫn hợp tác với bên công ty phim ảnh thường xuyên. Dưới trướng của Warner Music Group (WMG) là bốn hãng thu âm lớn gồm Atlantics Records, Warner Records, Parlophone Records và Elektra Records, ngoài ra còn có Rhino Entertainment,... Phần quan trọng nhất là các nghệ sĩ có hợp đồng với WMG:

Adam Lambert, Enya, Ed Sheeran, Bruno Mars, Dua Lipa, Coldplay, Jason Mraz, Cardi B, Jason Derulo, David Guetta, Akon, Luke Graham, B.o.B, Boyzone, Michael Bublé, Charlie Puth, Linkin Park, Christina Perri, Clean Bandit, Phil Collins, Charli XCX, Pink Floyd, Echosmith, Flo Rida, Green Day, Lâm Tuấn Kiệt, JoJo, Kelly Clarkson, Kylie Minogue, Laura Pausini, M2M, Michael Learns to Rock, Nightwish, Rita Ora, Red Hot Chili Peppers, Paramore, Aimyon,...

big 3 music 6.jpg
WMG là hãng thu âm và xuất bản âm nhạc lớn thứ 3 thế giới (ảnh: ​
)

Về gia thế đứng sau WMG, Access Industries hiện tham gia đầu tư nhiều ngành nghề, từ dầu mỏ, hóa dầu, năng lượng, công nghệ sinh học, viễn thông, truyền thông,... Ngoài ra, tỷ phú Len Blavatnik còn rót vốn vào các hãng công nghệ như Snapchat, Deezer (hiện đã là công ty con), Spotify, Essential Phone,...

Trước khi chuyển qua phần Hollywood, mình có vài lưu ý ở Big 3 này:
  • Big 3 ở trên mới chỉ đề cập tới hoạt động thu âm, họ vẫn còn một hoạt động song song nữa là xuất bản âm nhạc. Theo quy mô sẽ là Sony (25%) > UMG (21%) > Warner (12%).
  • Một nghệ sĩ có thể ký hợp đồng với nhiều hãng đĩa qua từng thời kỳ. Ví dụ, Queen of Pop từng làm cho Warner Music nhiều năm trước khi xảy ra kiện tụng lục đục, sau khi hết hạn bà đã chuyển qua nhà UMG. Việc liệt kê ở trên chỉ mang tính tương đối, nếu phát hiện thấy sai sót các bạn hãy báo lại cho mình ngay nhé!
  • Một số nghệ sĩ đã được mình thay tên bằng danh xưng, nếu không biết cụm từ ám chỉ ai thì các bạn có thể Google thêm, còn fan ruột hay dân US-UK thì chắc đã nhẵn mặt các danh xưng này.
  • Ngoài các hãng thu âm trên, ở Hàn Quốc cũng có một Big 3 khác là SM, JYP và YG, fan kpop sẽ biết.

big 3 music 2.png
Sơ đồ bố trí Big 3 và các nhãn đĩa (ảnh: ​
)

B - Big 5 Hollywood.


Trước những năm 1950, chúng ta có 8 hãng phim lớn tại Hollywood chia làm hai nhóm, đây có thể coi là thời kỳ bình minh của nền điện ảnh thế giới. “Big Five” cũng là khái niệm lần đầu được sử dụng vào giai đoạn này, ám chỉ 5 hãng phim tiên phong thời bấy giờ là MGM, Paramount, RKO, Fox (sau này là 20th Century Fox) và Warner Bros.. Dưới nhóm này là “Little Three” gồm ba studio hạng hai - Universal, Columbia, United Artists. Nhóm này kiểm soát tới 95% thị phần điện ảnh Mỹ, gây ra tình trạng độc quyền.

Sau 1950 đến 1990, Thời kỳ Hoàng kim của Hollywood kết thúc các studio bị luật chống độc quyền chặn việc sở hữu cả rạp chiếu phim. Đây cũng là lúc xáo trộn bắt đầu xảy ra ở Hollywood, các hãng phim bị cạnh tranh và mua lại bởi đơn vị khác, hoặc biến mất như RKO. Hình thành một Big 6 mới gồm Paramount, Warner Bros., Columbia, Universal, Fox, MGM kiểm soát tới 64% thị trường chiếu rạp. Disney lúc này mới “ngo ngoe” lên áp sát nhóm dẫn đầu này.
hollywood studio system 1.jpg
hollywood studio system 2.jpg
Ban đầu có Big 5 và Little 3, sau này trở thành Big 6 khi Universal và Columbia lấp vào khoảng trống của RKO (ảnh: Slide Share)​

Từ năm 1990 đến 2010, ngoại trừ Disney thì tất cả các studio kia đều bị mua bán qua lại bởi các tập đoàn khổng lồ. Chúng ta có những thương vụ tỷ đô như Paramount về dưới trướng Viacom, Warner Bros. nhập vào Time để thành Time Warner, Coca-Cola bán Columbia cho Sony. Một nhóm Big 6 mới được tạo nên khi Disney thay thế MGM, chính thức thăng lên studio hạng nhất. Thị phần kiểm soát của Big 6 lúc này là 90%.

Từ năm 2010 đến hiện tại, cục diện Hollywood tiếp tục chứng kiến những biến động mới. Năm 2013, Comcast mua lại toàn bộ Universal Studio, chính thức kiểm soát NBCUniversal và hình thành hãng phim Universal ngày nay. Năm 2016, AT&T thông báo thâu tóm Time Warner và đến 2018 thì hoàn tất, tạo nên Warner Media như hiện tại sở hữu hãng phim Warner Bros..

Năm 2017, tập đoàn truyền thông The Walt Disney Co. đề nghị mua lại 20th Century Fox giá 52 tỷ USD, lúc này đang thuộc sở hữu của tỷ phú truyền thông Rupert Murdoch với đế chế News Corporation (Fox News), ông này thấy làm phim hiệu quả quá kém nên muốn bán để tập trung chuyên môn truyền thông tin tức. Rồi tới đế chế truyền thông Comcast cũng nhảy vào ngã giá. Sau cùng Disney đã thắng, chấm dứt kỷ nguyên Big 6.

hollywood studio system 3.jpg
Đây là Big 6 trước khi “chuột thịt cáo” để thành Big 5 như hiện tại (ảnh: ​
)

Và thế là chúng ta có cục diện Big 5 như hiện nay, gồm Disney, WarnerMedia (AT&T), Universal Pictures (Comcast), Sony Pictures (Sony) và Paramount Pictures (ViacomCBS). Những studio hạng hai trong thời đại ngày nay gồm có Lionsgate Films (Lionsgate Motion Pictures Group), STXfilms, MGM, Constantin Film (Highlight Comunications).

Giờ sẽ là phần chính, giới thiệu về các studio này và gia thế chống lưng cho họ. Tuy nhiên, mình sẽ không liệt kê các đầu phim của mỗi hãng để tránh bài viết dài dòng không cần thiết.

I - Disney.


Đây là hãng phim duy nhất không đổi chủ kể từ khi thành lập. Sau thương vụ thâu tóm 20th Century Fox tiêu tốn gần 72 tỷ USD, The Walt Disney Co. sở hữu cùng lúc cả Walt Disney Pictures lẫn 20th Century Studio, trở thành cái tên nổi bật nhất trong Big 5.

Dưới trướng họ là nhiều hãng phim như Searchlight Pictures (tiền thân là Fox Searchlight), Lucasfilm, Marvel Studios, 20th Century Animation, Blue Sky, Pixar, Walt Disney Animation. Cùng với đó, tập đoàn mẹ còn nắm cổ phần ở các đơn vị khác như Hulu (67%) ESPN (80%) NatGeo (73%).

hollywood studio system 6.jpg
Quy mô của Disney tầm cỡ như này (ảnh gốc xem rõ hơn: ​
)

Năm 2016, Disney trở thành studio đầu tiên đạt tới cột mốc 7 tỷ USD doanh thu bán vé. Năm 2019, họ lại tự phá tiếp kỷ lục của chính mình, đồng thời lập nên một kỷ lục mới với 10 tỷ USD tại phòng vé. Tổng số tiền bán vé ghi nhận cuối cùng là hơn 13 tỷ USD.

The Walt Disney Co. là một trong những tập đoàn truyền thông đại chúng lớn nhất của Mỹ cũng như thế giới, đứng sau Disney và 20 Century ở trên. Vài con số đáng chú ý nói lên quy mô của họ là:
  • Tổng tài sản 193.9 tỷ USD.
  • Trữ lượng tiền mặt 5.4 tỷ USD.
  • Tổng doanh thu 69.6 tỷ USD.
  • Lợi nhuận hoạt động 10.6 tỷ USD.
  • Lãi ròng 11 tỷ USD.

II - NBCUniversal (Comcast).


Hãng phim tiếp theo là Universal Pictures thuộc tập đoàn NBCUniversal, một phần của đế chế truyền thông Comcast. Phần “NBC” trong tên nghĩa là đài truyền hình quốc gia, một trong Big 3 (lại nữa!) của ngành truyền hình nước Mỹ (tề danh cùng ABC và CBS), còn “Universal” là muốn nhắc tới Universal Pictures, cũng thuộc Big 5 Hollywood. Họ có công ty con Universal Park & Resort là nhà điều hành công viên giải trí lớn thứ ba thế giới, chính Nintendo cũng đang xây công viên chủ đề Mario qua quan hệ hợp tác với Universal.

hollywood studio system 4.png
Chào mừng đến với NBCUniversal (ảnh: ​
)

Năm 2004, tập đoàn Vivendi ở trên khi ấy đang sở hữu Universal Studio đã bán 80% cổ phần cho General Electric (GE) - lúc này đang sở hữu NBC. Thương vụ một mặt chia tách hai hoạt động âm nhạc và phim ảnh của Universal như đã nói ở trên, mặt khác lại hình thành NBCUniversal (đài NBC và hãng phim Universal). Đi theo cũng là các hoạt động truyền hình, tin tức, công viên giải trí, Vivendi chỉ còn giữ lại UMG.

Đến năm 2010, đế chế Comcast thông báo mua 51% cổ phần tại đây với giá 6.5 tỷ USD tiền mặt. Sau vài năm, họ tiếp tục chi thêm để mua nốt 49% cổ phần còn lại trong NBCUniversal, chốt hạ thương vụ 16.7 tỷ USD để sở hữu toàn bộ tập đoàn. Năm 2016, tập đoàn chi 3.8 tỷ USD mua xưởng phim Dreamworks. Dưới trướng là các xưởng sản xuất phim và chương trình gồm Focus Features, Illumination, Universal Animation Studios,...

Giờ sẽ đến đế chế Comcast, tập đoàn truyền hình cable và phát sóng lớn thứ hai thế giới theo doanh thu, công ty truyền hình trả tiền lớn nhất Mỹ, hãng truyền hình cable lớn nhất Mỹ, nhà cung cấp dịch vụ Internet tại gia lớn nhất Mỹ luôn. Nói tóm lại, đứng sau NBCUniversal và Universal Pictures là Comcast rất chi hùng mạnh, còn hơn cả The Walt Disney Co..

Vài con số nói lên quy mô Comcast:
  • Tổng tài sản 263.4 tỷ USD.
  • Trữ lượng tiền mặt 5.5 tỷ USD.
  • Tổng doanh thu 108.9 tỷ USD.
  • Lợi nhuận hoạt động 21 tỷ USD.
  • Lãi ròng 13 tỷ USD.

hollywood studio system 7.jpg
Đế chế truyền thông Comcast (ảnh: Business Insider)​

III - Paramount Pictures (ViacomCBS).


Tiếp theo đến nhà Paramount Pictures, ít nổi tiếng nhất trong Big 5 hiện tại. Paramount là một trong các studio lâu đời nhất tại Hollywood, tồn tại từ thời kỳ Big 5 của Thời đại Hoàng Kim. Đây cũng là một trong các studio được thành lập sớm nhất của nền điện ảnh thế giới, đến nay đã hơn 100 năm tuổi. Họ từng đụng độ với cả giới chức Mỹ khi thao túng thị trường bằng chính sách “đặt hàng trước” giai đoạn 1920-1940, cũng như bị tấn công trong vụ kiện chống độc quyền nhắm vào Big 5 (nhằm loại bỏ quyền sở hữu rạp chiếu của các studio lớn).

Sau khi bị Tòa án Tối cao tước mất quyền sở hữu rạp, Paramount bị tách làm đôi, một đơn vị vẫn làm nhiệm vụ sản xuất và phân phối phim, còn lại là hàng ngàn rạp chiếu thuộc quyền quản lý của United Paramount Theater, cả hai không được tham gia việc kinh doanh của nhau. Kể từ sau khi mất hệ thống rạp, Paramount suy yếu dần nhưng vẫn bám trụ trong Big 5. Cùng với Paramount Pictures là các đơn vị Paramount Animation, Nickelodeon Animation, BET Films, CMT Films, MTV (Films và Animation), CBS Films, Comedy Central Film,...

Thế lực đứng sau Paramount là ViacomCBS. Viacom vốn tiền thân là nhánh CBS Film của đài truyền hình CBS, một trong Big 3 ngành truyền hình Mỹ. Năm 1970, CBS Film mới đổi tên thành Viacom, sau đó hoạt động độc lập với CBS. Năm 1986, công ty mẹ của CBS là National Amusement thâu tóm Viacom, duy trì cả hai là hai công ty độc lập. Đến 1994, Viacom lại mua Paramount. Năm 2019, Viacom và CBS sáp nhập thành ViacomCBS, do National Amusement làm chủ.

hollywood studio system 8.png
ViacomCBS là tập đoàn đứng sau Paramount Pictures (ảnh: Seeking Alpha)​

Vài con số nói lên gia thế nhà ViacomCBS đứng sau Paramount:
  • Tổng tài sản 45.5 tỷ USD.
  • Trữ lượng tiền mặt 632 triệu USD.
  • Tổng doanh thu 27.8 tỷ USD.
  • Lợi nhuận hoạt động 21 tỷ USD.
  • Lãi ròng 3.3 tỷ USD.

IV - Warner Media (AT&T).


Cuối cùng cũng đến nhà Warner, đọc đến chỗ này thì các bạn sẽ biết Warner Bros. Pictures đang có gia thế “khủng bố” cỡ nào. Bên cạnh Warner Bros. Pictures là New Line Cinema, được mua về năm 1994 và sau đó nhập vào năm 2008. Các đơn vị khác trong nhà Warner là CNN Films, HBO Documentary Films, HBO Films, DC films, Warner Animation Group, Warner Bros. Animation, Cinemax,... Tất cả đều nằm dưới Warner Media.

Warner Communications từng là công ty mẹ của Warner Bros., Warner Music Group (WMG), Warner Cable,... Giữa những năm 1980, họ đối mặt với khó khăn tài chính và công ty Time đã tìm đến đề nghị sáp nhập, tạo thành đế chế truyền thông giải trí lớn nhất bấy giờ Time Warner vào 1990. Đầu những năm 2000, AOL mua lại Time Warner với giá 164 tỷ USD, hình thành đế chế truyền thông - Internet lớn nhất thế giới AOL Time Warner. Tuy nhiên, sau này nó trở thành một thảm họa.

Năm 2002, siêu đế chế báo lỗ 99 tỷ USD, giá trị thị trường bay hơi 90%. Sau này, nó trở thành case study của giới tài chính và được coi là một trong các thương vụ M&A kinh khủng nhất mọi thời đại. AOL sau đó tách ra rồi bị xô đẩy rơi vào vòng tay của Verizon. Ở năm 2004, Time Warner bán WMG như đã viết ở trên nhằm giảm nợ, đồng thời tách Warner Cable thành một công ty riêng, sau này là Charter Communications.

AT&T monoply.JPG
AT&T chi 85 tỷ USD thâu tóm Tome Warner, tạo nên một siêu đế chế truyền thông giải trí (ảnh: ​
)

Năm 2014, tỷ phú truyền thông Rupert Murdoch của đế chế Fox News, sở hữu một Big 6 lúc ấy là 20th Century Fox, đặt đề nghị mua Time Warner giá 80 tỷ USD nhưng cuối cùng đã rút lại. Một phần cũng bởi những lo ngại liên quan độc quyền. Và quan trọng nhất, đến năm 2016, AT&T thông báo muốn mua lại Time Warner nhằm tạo đối trọng với Comcast, vốn đã đón NBCUniversal về chung nhà. Sau gần hai năm đấu tranh pháp lý, AT&T vẫn thành công với vụ mua bán trị giá 85 tỷ USD và tạo ra một siêu đế chế. Cộng với số nợ sẵn có của Time Warner, tổng chi sau cùng ước tính 108 tỷ USD.

Gia thế của AT&T đứng sau nhà Warner ghê gớm như thế nào? Đây là công ty viễn thông lớn nhất quả đất, nhà cung cấp mạng di động lẫn cố định to nhất. Và khi hợp với Warner Media, chúng ta có tập đoàn truyền thông giải trí quy mô nhất thế giới, công ty truyền hình cable và phát sóng lớn nhất hành tin. So ra thì hơn cả tập đoàn The Walt Disney Co. lẫn đế chế Comcast ở trên. Dưới đây là vài con số về siêu đế chế AT&T:
  • Tổng tài sản 551 tỷ USD.
  • Trữ lượng tiền mặt 12 tỷ USD.
  • Tổng doanh thu 181 tỷ USD.
  • Lợi nhuận hoạt động 26 tỷ USD.
  • Lãi ròng 13.9 tỷ USD.

Fun fact: tổng tài sản của AT&T gấp 2.8 lần The Walt Disney Co., nhiều hơn cả tài sản ba thế lực ở trên gom lại (503 tỷ USD). Họ đang mang nợ 151 tỷ USD, còn Disney mới là 52.9 tỷ USD và Comcast 102 tỷ USD. Số nợ của Disney thậm chí đã được mình cập nhật vào quý tài chính gần đây nhất, còn 151 tỷ của AT&T là nợ từ tận cuối 2019, tức trước đó gần một năm. Nếu tính nợ Disney vào cùng thời điểm cuối năm 2019 với AT&T, thì chỉ là 38 tỷ USD. Cộng cả Comcast và Disney vào thì nợ cũng không nhiều bằng, phải lấy thêm số nợ mới nhất của Disney mới đủ ngang.

hollywood studio system 9.png
Vụ sáp nhập trót lọt sau 20 tháng đấu tranh pháp lý vì lo ngại độc quyền (ảnh: ​
)

(mình không phải fan DC nên không rõ nhà bên ý như nào, nhưng khuyên thật mấy cháu hâm mộ Marvel. Đừng bao giờ khoe gia thế với fan DC (ngộ nhỡ họ đọc được bài này), cũng đừng lấy Disney ra dọa Warner)


Cũng vì khoản nợ khổng lồ này, đơn vị Warner Bros. Entertainment chuyên kinh doanh trò chơi điện tử cũng suýt bị đem bán với giá hơn 4 tỷ USD. May mà điều đó đã không xảy ra chứ nếu rơi vào tay Activision hay EA, chắc nhiều người sẽ lo! Thay vào đó, họ đã bán dịch vụ streaming anime Crunchyroll cho Sony, cố gắng giảm tải gánh nặng nợ nần.

V - Sony.


Trong khi phần còn lại của Big 5 đều có các thế lực là doanh nghiệp Mỹ hậu thuẫn, chống lưng cho Sony Pictures lại là một doanh nghiệp nước ngoài. Và cũng thú vị khi trong số Big 3 lẫn Big 5 kể trên, ngẫu nhiên lại có hai công ty cùng chung một gia thế. Đáng tiếc là cả Warner và Universal đều không giữ được hai nhánh phim ảnh và âm nhạc chung một nhà ban đầu. Disney tuy cũng có hoạt động thu âm riêng, nhưng quá nhỏ bé so với Big 3 và cũng không nổi bật như mảng phim.



Giờ là câu chuyện về trường hợp dị biệt này. Nếu đã đọc đến đây, bạn sẽ thấy Columbia Pictures khởi nguyên đã là “Little 3” ở Hollywood, từ cái ngày mà Disney chỉ là xưởng hoạt hình nhỏ ít tiếng tăm. Trước khi được Sony mua lại, họ đã leo lên tới Big 6. Nhờ có cái vụ chống độc quyền kia phế bỏ quyền lực của Paramount, trong khi Columbia vốn không có hệ thống rạp chiếu nào, đã giúp công ty vươn lên thay thế RKO để thành studio hạng nhất.

Trải qua nhiều thăng trầm lên xuống, đến năm 1982, Columbia lúc này đã vững chãi trên thị trường điện ảnh thế giới, được Coca-Cola mua với giá 750 triệu USD. Cũng trong lúc này, hãng liên kết với Time và CBS thành lập nên một studio mới mà sau này trở thành Tri-Star Pictures, về sau cả hai nhà đầu tư rời bỏ và bán lại cổ phần trong studio cho Columbia. Đến cuối năm 1989, Sony chồng 3.4 tỷ USD để được mua lại toàn bộ Columbia Pictures, vụ mua bán đã gây chấn động nước Mỹ khi đó.

IR 2019 15.png
Một số IP nổi bật của Sony ở lĩnh vực điện ảnh (ảnh: Sony)​

Những tháng tiếp theo, Sony chi hàng trăm triệu USD khác để tái thiết lại Columbia thành một tài sản của mình. Vụ này đã gây ra khoản thâm hụt 2.7 tỷ USD cho Sony vào năm 1994 khi đầu tư. Sau đó mọi việc dần đi vào quỹ đạo khi công ty bắt đầu ổn định tổ chức, ra phim và thành cú hit ở phòng vé. Năm 1997, Columbia là hãng phim có doanh thu tại rạp cao nhất Mỹ, hơn 1.2 tỷ USD. Năm 2002, họ tự phá chính kỷ lục này với mốc doanh thu mới 1.5 tỷ USD. Đến 2006, họ lập kỷ lục phòng vé mới cao nhất mọi thời đại - 1.7 tỷ USD. Cho đến 2009 thì kỷ lục này mới bị Warner phá.

Năm 2012 là mốc son đáng nhớ nhất trong lịch sử. Họ là studio đứng đầu Bắc Mỹ khi nắm 9/10 phim doanh thu cao nhất phòng vé nội địa, doanh thu toàn cầu đạt mức cao nhất lịch sử hơn 4 tỷ USD. Dưới trướng Sony lúc này là rất nhiều đơn vị sản xuất phim và chương trình truyền hình, hai đầu tàu là Columbia Pictures và TriStar Pictures, sau đó tới Sony Pictures Classics (chuyên phim độc lập và nghệ thuật), Screen Gems, Stage 6 Films, Affirm Films, Ghost Corps, Sony Pictures Animation, Destination Films, Left Bank Pictures,...

IR 2019 16.png
Các chương trình truyền hình thu hút của Sony, vẫn thiếu “Breaking Bad” và sau này là "The Boys," sắp tới sẽ có “The Last of Us” nữa (ảnh: Sony)​

Gần đây nhất, nhằm mở rộng thế lực của mình trong ngành giải trí, Sony đã chi gần 1.2 tỷ USD để mua lại dịch vụ chiếu anime trực tuyến Crunchyroll của AT&T. Chủ yếu do muốn giảm tải khoản nợ 151 tỷ USD, AT&T đã cân nhắc “tế thần” những tài sản phi cốt lõi. Do đang bận đầu tư HBO Max để đấu Netflix với Disney+, khiến Crunchyroll “được” chọn. Sony đã sở hữu sẵn Funimation, nhà phân phối bản quyền anime lớn nhất nước Mỹ, việc hợp nhất Funimation và Crunchyroll sẽ biến Sony trở thành nền tảng chiếu anime trực tuyến lớn nhất thế giới.

Phần gia thế của Sony Pictures cũng bỏ qua nhé!

VI - Thị phần phòng vé nội địa.


Đối với xếp hạng doanh thu, thứ nhất là chỉ dựa vào doanh thu rạp chiếu nội địa Bắc Mỹ, không phải toàn cầu. Thứ hai là vị trí thay đổi lên xuống chỉ tính bằng năm, tùy thuộc vào số đầu phim ra rạp và mức độ thành công mỗi phim. Như năm 2020 vừa rồi thì phòng vé “tan hoang” vì dịch, thống kê có giá trị tham khảo rất thấp. Dưới đây là thị phần các hãng tính đến hết năm 2019:
  1. Disney: 33.5%.
  2. Warner: 13.9%.
  3. Sony 12.1%.
  4. Universal: 11.5%.
  5. Paramount: 5%.
Đối với năm 2020, có lẽ hai hãng Warner và Sony sẽ vươn lên dẫn đầu trong Big 5. Đặc biệt, Sony đang nắm giữ danh hiệu phim ăn khách nhất phòng vé Bắc Mỹ, phim Mỹ có tổng doanh thu bán vé cao nhất (xếp thứ 3 thế giới sau hai phim Trung Quốc). Disney có thể là hãng “thảm nhất” còn Universal và Paramount, mỗi hãng cũng có cho mình một hit phòng vé. Không rõ sang năm 2021, Big 5 sẽ xáo trộn như thế nào.

bad boys for life.jpg
Có thể bạn không tin nhưng đây là phim Mỹ ăn khách nhất toàn cầu lẫn phòng vé Bắc Mỹ năm 2020 (ảnh: Sony)​

Đứng trước xu thế streaming video, Big 5 cũng nhập cuộc đối đầu với Netflix và Amazon. Disney có Disney+ (Hulu), NBCUniversal có Peacook, ViacomCBS đầu tư CBS All Access, Warner thì cược vào HBO Max. Chỉ còn Sony là hãng duy nhất trong Big 5 không có dịch vụ streaming riêng cạnh tranh với Netflix, Amazon. Theo CEO đương nhiệm, họ sẽ tập trung sản xuất phim và bán cho bất cứ nền tảng nào chịu trả tiền.

Tuy nhiên, Sony lại đang có trong tay cơ sở để dẫn đầu thị trường ngách streaming anime. Và cũng chính Sony đang cấp phép phát sóng cho nhiều anime chiếu trên các nền tảng khác. Anime không đe dọa tới phim chiếu rạp nên dịch vụ của Sony cũng không ảnh hưởng lớn như Netflix, Amazon Prime Video.

Một vài lưu ý:
  • Tất cả số liệu tài chính trong bài được tham khảo từ Marcotrends có giá trị tới hết năm 2019, ngoại trừ số nợ của Disney lấy theo BCTC gần nhất.
  • Bài viết mới chỉ đề cập tới hai công ty Sony Music và Sony Pictures thuộc nhánh giải trí phía Tây trong tập đoàn, bên cạnh SIE (phụ trách PlayStation và trò chơi điện tử). Sony vẫn còn một nhánh giải trí phía Đông ở Nhật Bản nữa, làm cả phim, nhạc lẫn game, hoạt động độc lập với phía Tây. Hẹn các bạn ở bài viết khác sẽ giới thiệu riêng!
  • Từ Big 3 và Big 5, có thể rút ra một nhóm các ông trùm truyền thông đang thao túng nội dung giải trí hàng ngày của chúng ta: Disney, Comcast, AT&T, ViacomCBS, Sony, Vivendi, Access Industries.
Thông tin trong bài được tham khảo từ nhiều trang Wikipedia.

Nguồn: ​
, .
Rất hay và hữu ích!/18 người
anhlau87
TÍCH CỰC
1 ngày
Bài viết nhiều thông tin mà thật sự là mình không biết. Bình thường mình cũng rất thích hát và nghe ca nhạc, nhưng chủ yếu là nhạc vàng và nhạc đỏ. Nhạc nước ngoài chỉ nghe những bài quen thuộc với thế hệ 8x.
Sony khá phết nhỉ
@hoangthanh1994 Sony họ có nhiều mảng, thằng này nuôi thằng kia. Mọi người nhìn mảng đt nó hẻo chứ nhiều mảng khác kiếm ra tiền mà.
pikupi
ĐẠI BÀNG
6h
@pro744 đúng vậy, nhưng cứ nhắc đến Sony thì các tinh tướng-er luôn rêu rao sắp hết thời, phá sản, bán mình chỉ vì cái mảng smartphone như loằn. Hài hước vl.
f gh SE
ĐẠI BÀNG
2h
Nhật mà nó để công ty phá sản ư, cái quy trình cải tiến của nó còn sài vài trăm năm nữa, những cái trông vậy mà không phải vậy, Khi nó đã lớn thì rễ nó cũng lớn còn quả thì khai thác dài hạn.
anhianh
ĐẠI BÀNG
10h
Bài viết hay, nhiều thông tin, rất hữu ích
huybm
TÍCH CỰC
2h
@anhianh Rất ủng hộ những dạng bài viết thế này. Sau này có mod nào đủ trình làm một series về các tập đoàn công nghiệp hạng nặng cộm cán cũng như có bề dày lịch sử đáng tự hào nữa là chuẩn bài.
phatkrongana
TÍCH CỰC
10h
Hùng Admin sonyfan một thời. Đúng là fan có khác!
BillyTheKid96
TÍCH CỰC
10h
Một bài viết cực kì tham vọng đến từ vị trí của Admin.
Ờ mây zing, gút chóp AmbitiousMan!
Can I suck your dick?
hieu282828
CAO CẤP
9h
@BillyTheKid96 Hahaha
Đừng nói nữa, quất đi em
trieuvhh
TÍCH CỰC
9h
@BillyTheKid96
Anh theo em
BillyTheKid96
TÍCH CỰC
10h
Có anh em nào hiến máu cho HBO Max để được xem Justice League Snyder Cut Edition như tôi không?
Cho tôi thấy cánh tay của DC fanboy (man) nào?
Yan20142297
CAO CẤP
9h
Hy vọng còn sống đến ngày Disney mua hết các studio còn lại 😆))))
@Yan20142297 Mua hết chắc phải làm đc 3 mùa được như Avengers may ra. Chứ mấy tập đoàn kia ngoài phim rạp còn truyền hình cáp và nhiều nội dung khác mag
@Yan20142297 Coi chừng bị mua trước thì có!?!
@Yan20142297 chắc ko bik luật chống độc quyền là gì đâu hả ?
Yan20142297
CAO CẤP
6h
@sinluv2tek Luật là cái thá gì, Disney có lộ trình hết rồi nhé 😆))

bhuubao
TÍCH CỰC
9h
Cũng không dài lắm.
hieu282828
CAO CẤP
9h
Ghê thật 1 bài tổng hợp đầu tư ghê
swordman2609
ĐẠI BÀNG
9h
Quá tuyệt! Một bài viết chất lượng và rất nhiều thông tin để tham khảo. Good job amazing 😁
hoanglong0712
TÍCH CỰC
9h
Sony coi bộ ngon nhất trong đây, làm phim bán cho mấy đứa khác.
stpdlr
ĐẠI BÀNG
9h
Bài viết thật hữu ích, mình đọc từ đầu đến cuối luôn.
Ở Hàn Quốc chắc sắp tới sẽ là Big 4 sau khi Big Hit Entertainment, cty quản lý của siêu sao kpop BTS, mua lại các cty hạng 2 rồi đổi tên thành Big Hit Labels, và vừa IPO cách đây mấy tháng, vốn hoá hơn gấp đôi Big 3 (SM, YG, JYP) cộng lại.
nguyenthucbk
TÍCH CỰC
9h
Khá bất ngờ là Bad boys lại có doanh thu cao thế
dlcky
TÍCH CỰC
9h
quá phục sony, chắc đây là bài viết chất lượng nhất 2020
Dx.DarkKnight
TÍCH CỰC
8h
AT&T bán luôn Warner Entertainment về Sony có phải ngon ko 😂
Bkav ko biết có sân sau ko chứ bỏ 1000 tỉ cho nghiên cứu dt là khủng đó ( a Quảng nói )
Cười vô mặt
hoangdacviet
TÍCH CỰC
8h
lâu lắm mới thấy 1 bài chất như này trên TT
huyla1903
TÍCH CỰC
7h
Bài viết chất lượng ghê. Xem phim hay để ý tên mấy Production House mà giờ mới biết thằng nào là con thằng nào.
Cá nhân
Bạn
Hi bạn!
Điểm Reward Store: 
Tuổi Tinh tế: 
Cấp độ thành viên Tinh Tế


Tải app Tinh tế

Tải app Tinhte - Theo dõi thông tin mà bạn yêu thích

Tải app TinhteTải app Tinhte
Tải app Tinh tế cho Android trên Google PlayTải app Tinh tế cho iPhone, iPad trên App Store



Cộng đồng nổi bật




  • Chịu trách nhiệm nội dung: Trần Mạnh Hiệp
  • © 2020 Công ty Cổ phần MXH Tinh Tế
  • Địa chỉ: 209 Đường Nam Kỳ Khởi Nghĩa, Phường 7, Quận 3, TP.HCM
  • Số điện thoại: 02862713156
  • MST: 0313255119
  • Giấy phép thiết lập MXH số 11/GP-BTTTT, Ký ngày: 08/01/2019